ดอกเบี้ยผิดนัดชำระ 5% — กฎหมายใหม่ 2564 คิดอย่างไร? สิทธิลูกหนี้ที่ต้องรู้

กฎหมายดอกเบี้ยผิดนัด — เปลี่ยนอะไรบ้างในปี 2564?

เมื่อวันที่ 11 เมษายน 2564 พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) มีผลบังคับใช้ ปรับอัตราดอกเบี้ยสำคัญดังนี้:

รายการ	อัตราเดิม (ก่อน เม.ย. 64)	อัตราใหม่ (เม.ย. 64 เป็นต้นไป)
อัตราดอกเบี้ยตามกฎหมาย (ม.7)	7.5% ต่อปี	5% ต่อปี
ดอกเบี้ยผิดนัดชำระ (ม.224/1)	7.5% + 2% = 9.5%	5% + 2% = 7% ต่อปี
เพดานบุคคลทั่วไป (ม.654)	15% ต่อปี	15% ต่อปี (ไม่เปลี่ยน)

เหตุผลที่แก้ไข: อัตรา 7.5% สูงกว่าอัตราดอกเบี้ยในตลาดจริงมาก ทำให้ลูกหนี้ที่ผิดนัดได้รับภาระเกินควร

ประเภทอัตราดอกเบี้ยผิดนัด

1. อัตราตามกฎหมาย (ม.7) — 5% ต่อปี

ใช้เมื่อสัญญาไม่ได้ระบุอัตราดอกเบี้ยไว้ หรือตกลงกันไม่ได้

2. อัตราผิดนัดชำระ (ม.224/1) — 7% ต่อปี

ใช้กรณีลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระเงินตามกำหนด = อัตราตามกฎหมาย + 2%

3. อัตราตามสัญญา — กำหนดเอง

คู่สัญญาตกลงกันได้ แต่:

• บุคคลทั่วไป: ห้ามเกิน 15% ต่อปี (ม.654 — ส่วนเกินเป็นโมฆะ)
• สถาบันการเงิน: ตาม ธปท. กำหนด (อาจเกิน 15% ได้)

สูตรคำนวณดอกเบี้ยผิดนัด

แบบเชิงเดี่ยว (Simple Interest) — ใช้ทั่วไป

ดอกเบี้ย = เงินต้นค้างชำระ × อัตรา% ÷ 100 × จำนวนวัน ÷ 365

ตัวอย่าง: ค้างชำระ 100,000 บาท × 5% ÷ 365 × 90 วัน = 1,232.88 บาท

แบบทบต้นรายเดือน (Compound) — กรณีสัญญาระบุ

ดอกเบี้ย = เงินต้น × (1 + อัตรา/12)^เดือน − เงินต้น

ตัวอย่างดอกเบี้ยผิดนัดตามระยะเวลา

เงินต้น 100,000 บาท อัตรา 5% ต่อปี (เชิงเดี่ยว):

ระยะเวลาค้าง	ดอกเบี้ยสะสม	รวมต้องชำระ
30 วัน	411 บาท	100,411 บาท
90 วัน	1,233 บาท	101,233 บาท
180 วัน	2,466 บาท	102,466 บาท
365 วัน (1 ปี)	5,000 บาท	105,000 บาท
730 วัน (2 ปี)	10,000 บาท	110,000 บาท

ถ้าใช้อัตราผิดนัด 7%:

ระยะเวลาค้าง	ดอกเบี้ยสะสม	รวมต้องชำระ
30 วัน	575 บาท	100,575 บาท
90 วัน	1,726 บาท	101,726 บาท
365 วัน	7,000 บาท	107,000 บาท

สิทธิลูกหนี้ที่ต้องรู้

1. ต่อรองอัตราดอกเบี้ย — ลูกหนี้มีสิทธิ์เจรจาลดอัตราหรือขอผ่อนชำระ
2. ร้องขอศาลลดดอกเบี้ย — ตาม ม.224/1 ศาลมีดุลพินิจลดได้ถ้าเห็นว่าสูงเกินไป
3. ตรวจสอบอัตราที่เรียก — ถ้าเจ้าหนี้ (บุคคลทั่วไป) เรียกเกิน 15% → ส่วนเกินเป็นโมฆะ
4. อายุความ — ดอกเบี้ยค้างชำระมีอายุความ 5 ปี (ม.193/33)
5. ชำระบางส่วน — สามารถชำระเงินต้นบางส่วนเพื่อลดฐานคำนวณดอกเบี้ย

กรณีที่พบบ่อย

หนี้บัตรเครดิต

• สถาบันการเงิน: ดอกเบี้ยผิดนัดสูงสุด 16% ต่อปี (ตาม ธปท. ปรับลดจาก 18%)
• ไม่ใช้เพดาน ม.654 เพราะเป็นสถาบันการเงินภายใต้กำกับ ธปท.

หนี้สินเชื่อส่วนบุคคล

• Nano Finance/Non-bank: เพดาน 33% ต่อปี (ดอกเบี้ย + ค่าธรรมเนียม)
• สถาบันการเงิน: ตาม ธปท. กำหนด

หนี้ระหว่างบุคคล (เพื่อนยืมเงิน)

• ไม่มีสัญญา → ใช้อัตราตามกฎหมาย 5%
• มีสัญญาระบุดอกเบี้ย → ห้ามเกิน 15% (ม.654)

---

อ่านเพิ่มเติม: คำนวณดอกเบี้ยผิดนัด | คำนวณผ่อนบัตรเครดิต | คำนวณสินเชื่อ