คำนวณค่าแรง OT ล่วงเวลา 2569 อัตราเท่าไหร่ตามกฎหมาย?
วิธีคำนวณค่าล่วงเวลา (OT) ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน ทั้ง OT วันธรรมดา วันหยุด และเกินเวลา พร้อมตัวอย่างจริง
ค่าล่วงเวลา (OT) คืออะไร?
ค่าล่วงเวลา หรือ OT (Overtime) คือค่าตอบแทนที่นายจ้างต้องจ่ายให้ลูกจ้างเมื่อทำงานนอกเหนือจากเวลาทำงานปกติ ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 กำหนดให้นายจ้างจ่ายค่าล่วงเวลาในอัตราที่สูงกว่าค่าจ้างปกติ โดยมีอัตราแตกต่างกันตามวันที่ทำงาน
ลองใช้ คำนวณค่าแรง OT เพื่อคำนวณค่าล่วงเวลาของคุณอย่างแม่นยำ
สูตรคำนวณค่าจ้างรายชั่วโมง
ก่อนคำนวณ OT ต้องรู้ค่าจ้างรายชั่วโมงก่อน:
สำหรับพนักงานรายเดือน
ค่าจ้างรายชั่วโมง = เงินเดือน ÷ 30 ÷ 8
ตัวอย่าง: เงินเดือน 20,000 บาท
- ค่าจ้างรายวัน = 20,000 ÷ 30 = 666.67 บาท
- ค่าจ้างรายชั่วโมง = 666.67 ÷ 8 = 83.33 บาท
สำหรับพนักงานรายวัน
ค่าจ้างรายชั่วโมง = ค่าจ้างรายวัน ÷ 8
ตัวอย่าง: ค่าจ้าง 400 บาท/วัน
- ค่าจ้างรายชั่วโมง = 400 ÷ 8 = 50 บาท
อัตราค่าล่วงเวลาตามกฎหมาย
OT วันทำงานปกติ (× 1.5)
เมื่อลูกจ้างทำงานล่วงเวลาในวันทำงานปกติ นายจ้างต้องจ่าย 1.5 เท่า ของค่าจ้างรายชั่วโมง
ค่า OT วันธรรมดา = ค่าจ้างรายชั่วโมง × 1.5 × จำนวนชั่วโมง OT
ทำงานในวันหยุด (8 ชั่วโมงแรก)
| ประเภทลูกจ้าง | อัตรา | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| พนักงานรายเดือน | × 1 (ค่าจ้างปกติ) | เพราะได้รับค่าจ้างวันหยุดอยู่แล้ว |
| พนักงานรายวัน | × 2 (สองเท่า) | เพราะปกติไม่ได้ค่าจ้างวันหยุด |
OT ในวันหยุด (เกิน 8 ชั่วโมง) (× 3)
เมื่อทำงานเกิน 8 ชั่วโมงในวันหยุด ส่วนที่เกินนายจ้างต้องจ่าย 3 เท่า ของค่าจ้างรายชั่วโมง
ค่า OT วันหยุด = ค่าจ้างรายชั่วโมง × 3 × จำนวนชั่วโมงที่เกิน 8 ชม.
สรุปอัตราค่า OT ทุกประเภท
| ประเภท | อัตรา | ตัวอย่าง (ชม.ละ 83.33 บาท) |
|---|---|---|
| OT วันธรรมดา | × 1.5 | 83.33 × 1.5 = 125 บาท/ชม. |
| ทำงานวันหยุด (รายเดือน) | × 1 | 83.33 × 1 = 83.33 บาท/ชม. |
| ทำงานวันหยุด (รายวัน) | × 2 | 83.33 × 2 = 166.67 บาท/ชม. |
| OT วันหยุด (เกิน 8 ชม.) | × 3 | 83.33 × 3 = 250 บาท/ชม. |
ตัวอย่างการคำนวณจริง
สถานการณ์: พนักงานเงินเดือน 20,000 บาท
เดือนนี้ทำ OT ดังนี้:
- OT วันธรรมดา: 15 ชั่วโมง
- ทำงานวันหยุด: 1 วัน (8 ชั่วโมง)
- OT วันหยุด (เกิน 8 ชม.): 3 ชั่วโมง
คำนวณ:
-
ค่าจ้างรายชั่วโมง = 20,000 ÷ 30 ÷ 8 = 83.33 บาท
-
OT วันธรรมดา = 83.33 × 1.5 × 15 = 1,875 บาท
-
ทำงานวันหยุด (รายเดือน) = 83.33 × 1 × 8 = 666.67 บาท
-
OT วันหยุด = 83.33 × 3 × 3 = 750 บาท
รวมค่า OT ทั้งเดือน = 1,875 + 666.67 + 750 = 3,291.67 บาท
รวมเงินเดือน + OT = 20,000 + 3,291.67 = 23,291.67 บาท
ลองคำนวณเงินเดือนสุทธิหลังหักภาษีและประกันสังคมได้ที่ คำนวณเงินเดือนสุทธิ
กฎหมาย OT ที่ลูกจ้างต้องรู้
ขีดจำกัดชั่วโมง OT (มาตรา 26)
กฎหมายกำหนดให้ทำ OT ได้ไม่เกิน 36 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ หากนายจ้างบังคับให้ทำเกินกว่านี้ถือว่าผิดกฎหมาย
สิทธิ์ในการปฏิเสธ OT
- ลูกจ้างมีสิทธิ์ปฏิเสธการทำ OT ได้ เว้นแต่งานที่มีลักษณะต้องทำต่อเนื่อง หยุดไม่ได้
- นายจ้างไม่สามารถลงโทษลูกจ้างที่ปฏิเสธทำ OT ได้
กรณีที่ให้ทำ OT เกินได้
มีข้อยกเว้นสำหรับบางลักษณะงาน:
- งานโรงแรม, ร้านอาหาร, สถานบันเทิง
- งานขนส่ง
- งานที่จำเป็นต้องทำต่อเนื่อง หากหยุดจะเสียหาย
- งานฉุกเฉิน
เทคนิคเช็คว่า OT ถูกต้องไหม
- เก็บบันทึกเวลาทำงาน – จดเวลาเข้า-ออกทุกวัน
- เปรียบเทียบกับสลิปเงินเดือน – ดูว่าชั่วโมง OT ตรงกันไหม
- ตรวจสอบสูตรคำนวณ – ใช้ คำนวณค่าแรง OT เทียบกับที่ได้รับจริง
- เข้าใจประเภทลูกจ้าง – รายเดือน vs รายวัน อัตราต่างกัน
ค่า OT ต้องเสียภาษีไหม?
ค่าล่วงเวลาถือเป็น เงินได้พึงประเมิน ต้องนำมาคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาร่วมกับเงินเดือน และต้องหักเงินสมทบประกันสังคมด้วย (คำนวณจากฐานรวม OT แต่สูงสุดไม่เกินเพดาน 15,000 บาท)
คำถามที่พบบ่อย
บริษัทให้ทำ OT แต่ไม่จ่ายค่า OT ทำได้ไหม?
ไม่ได้ การให้ลูกจ้างทำงานล่วงเวลาโดยไม่จ่ายค่าตอบแทนตามอัตราที่กฎหมายกำหนดถือว่าผิดกฎหมาย ลูกจ้างสามารถร้องเรียนต่อพนักงานตรวจแรงงานได้
OT คำนวณจากเงินเดือนรวมค่าตำแหน่งไหม?
ค่าจ้างที่ใช้คำนวณ OT คือ “ค่าจ้าง” ตามนิยามกฎหมาย ซึ่งรวมเงินเดือนและค่าตำแหน่งที่จ่ายเป็นประจำ แต่ไม่รวมค่าคอมมิชชั่น, ค่าเดินทาง, หรือโบนัส
ทำงานจากบ้าน (WFH) คิด OT ได้ไหม?
ได้ หากทำงานเกินเวลาทำงานปกติที่ตกลงกันไว้ ไม่ว่าจะทำงานที่ไหน ลูกจ้างมีสิทธิ์ได้รับค่าล่วงเวลาเช่นเดียวกัน แต่ต้องมีหลักฐานว่าทำงานจริงและได้รับมอบหมายจากนายจ้าง