BMI เท่าไหร่ถึงเรียกว่าอ้วน? เกณฑ์คนไทยต่างจากฝรั่ง
เกณฑ์ BMI สำหรับคนเอเชียต่างจากสากล เรียนรู้ค่า BMI ที่ถือว่าปกติ น้ำหนักเกิน และอ้วน พร้อมวิธีลดน้ำหนักอย่างปลอดภัย
BMI คืออะไร?
BMI (Body Mass Index) หรือ ดัชนีมวลกาย คือตัวเลขที่ได้จากการนำน้ำหนัก (กก.) หารด้วยส่วนสูง (เมตร) ยกกำลังสอง ใช้คัดกรองเบื้องต้นว่าน้ำหนักอยู่ในเกณฑ์สุขภาพดีหรือไม่
สูตร: BMI = น้ำหนัก (kg) ÷ ส่วนสูง (m)²
เกณฑ์ BMI คนเอเชีย vs สากล
คนเอเชียมีความเสี่ยงต่อโรคเมตาบอลิกที่ BMI ต่ำกว่าชาวตะวันตก จึงใช้เกณฑ์ตัดที่ต่างกัน:
| ระดับ | เกณฑ์สากล (WHO) | เกณฑ์เอเชีย |
|---|---|---|
| ผอม | < 18.5 | < 18.5 |
| ปกติ | 18.5 – 24.9 | 18.5 – 22.9 |
| น้ำหนักเกิน | 25.0 – 29.9 | 23.0 – 24.9 |
| อ้วน | ≥ 30.0 | ≥ 25.0 |
⚠️ คนไทยที่ BMI 23 ขึ้นไปถือว่า “น้ำหนักเกิน” แล้ว ไม่ต้องรอถึง 25 เหมือนเกณฑ์ฝรั่ง
ทำไมคนเอเชียใช้เกณฑ์ต่ำกว่า?
งานวิจัยพบว่าคนเอเชียสะสมไขมันในช่องท้อง (visceral fat) มากกว่าเมื่อเทียบที่ BMI เดียวกัน ทำให้เสี่ยง:
- เบาหวานชนิดที่ 2
- ความดันโลหิตสูง
- ไขมันในเลือดสูง
- โรคหัวใจและหลอดเลือด
BMI ไม่ได้บอกทุกอย่าง
BMI มีข้อจำกัดเพราะ ไม่แยกกล้ามเนื้อออกจากไขมัน คนที่ออกกำลังกายหนักอาจมี BMI สูงแต่ไม่ได้อ้วน ควรดูร่วมกับ:
- เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย — ผู้ชายไม่ควรเกิน 25%, ผู้หญิง 32%
- รอบเอว — ผู้ชาย < 90 ซม., ผู้หญิง < 80 ซม.
- TDEE — พลังงานที่ใช้ต่อวัน ช่วยวางแผนลดน้ำหนัก
วิธีลดน้ำหนักอย่างปลอดภัย
- ขาดดุลแคลอรี 300-500 kcal/วัน — ลดได้ 0.3-0.5 กก./สัปดาห์
- กินโปรตีนให้พอ — 1.6-2.2 กรัม/กก.น้ำหนักตัว
- ออกกำลังกาย 150 นาที/สัปดาห์ — ทั้ง cardio และเวท
- นอนหลับ 7-9 ชั่วโมง — นอนน้อยเพิ่มความอยากอาหาร
- ลดน้ำตาลและอาหารแปรรูป
ใช้ เครื่องคำนวณ BMI และ TDEE ของ Kamnuan เพื่อวางแผนสุขภาพ