ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคืออะไร?
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา คือ ภาษีที่จัดเก็บจากบุคคลทั่วไปที่มีเงินได้ตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด โดยใช้ระบบอัตราก้าวหน้า (Progressive Tax) หมายความว่า ยิ่งมีรายได้มากก็ยิ่งเสียภาษีในอัตราที่สูงขึ้น แบ่งเป็น 8 ขั้นบันได ตั้งแต่ 0% ไปจนถึง 35%
วิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
การคำนวณภาษีมี 3 ขั้นตอนหลัก:
- คำนวณเงินได้พึงประเมิน — รวมรายได้ทั้งหมดในปี (เงินเดือน × 12 + โบนัส + รายได้อื่น)
- หักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน — ค่าใช้จ่ายเหมา 50% สูงสุด 100,000 บาท + ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 + ลดหย่อนอื่นๆ (คู่สมรส บุตร ประกัน กองทุน ฯลฯ)
- นำเงินได้สุทธิไปคิดตามขั้นบันได — เงินได้สุทธิ = เงินได้พึงประเมิน − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน แล้วคิดภาษีแต่ละขั้น
อัตราภาษีขั้นบันไดปี 2569
- 0 – 150,000 บาท: ยกเว้น
- 150,001 – 300,000 บาท: 5%
- 300,001 – 500,000 บาท: 10%
- 500,001 – 750,000 บาท: 15%
- 750,001 – 1,000,000 บาท: 20%
- 1,000,001 – 2,000,000 บาท: 25%
- 2,000,001 – 5,000,000 บาท: 30%
- เกิน 5,000,000 บาท: 35%
รายการลดหย่อนภาษีที่ใช้ได้
ค่าลดหย่อนหลักที่คนไทยใช้ได้มีหลายหมวด ได้แก่ ลดหย่อนส่วนตัว (60,000) คู่สมรส (60,000) บุตร (30,000-60,000 ต่อคน) บิดามารดา (30,000 ต่อคน) เบี้ยประกันชีวิต (สูงสุด 100,000) ประกันสุขภาพ (สูงสุด 25,000) กองทุน RMF (30% ของเงินได้ สูงสุด 500,000) กองทุน SSF (30% ของเงินได้ สูงสุด 200,000) กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (15% สูงสุด 500,000) ดอกเบี้ยบ้าน (สูงสุด 100,000) เงินบริจาค (10% ของเงินได้สุทธิ) และ Easy E-Receipt (สูงสุด 50,000)
ตัวอย่างการคำนวณ
สมมติมีเงินเดือน 35,000 บาท/เดือน (420,000/ปี) ไม่มีรายได้อื่น:
- เงินได้พึงประเมิน: 420,000 บาท
- หักค่าใช้จ่าย 50%: -100,000 (เต็มเพดาน)
- หักค่าลดหย่อนส่วนตัว: -60,000
- เงินได้สุทธิ: 260,000 บาท
- ภาษี: 150,000 แรกยกเว้น + 110,000 × 5% = 5,500 บาท